Tarih Bilimi Nedir 5

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taçı keşik, bu olaylarla alakadar bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya ölümlü-dışı ayrımı gözetmeksizin, mahal ve devir aralığının kestirildiği bir geçmiş devir dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her sahaın güzeşteini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei söylenti konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ait tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları oda önüne düzenınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav alıntı yoluyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taçı keşik çok henüz geniş bir deme gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gitgide natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]